Ένα νέο έτος μόλις ξεκίνησε και οι περισσότεροι από εμάς, θέτουμε νέους στόχους για την χρονιά που απλώνεται μπροστά μας. Η διάθεση ανασυγκρότησης και ανανέωσης είναι διάχυτη και συνειδητά ή ασυνείδητα οριοθετούμε τι θέλουμε να πετύχουμε μέσα σε αυτή τη χρονιά.
Επίσης, η περίοδος αυτή είναι κατάλληλη για να κάνουμε έναν απολογισμό του τι καταφέραμε μέσα στον προηγούμενο χρόνο, ώστε να αναπροσαρμόσουμε τους παλιούς μας στόχους. Πριν ξεκινήσουμε όμως να οριοθετήσουμε νέους στόχους, τι θα πρέπει να γνωρίζουμε για να θέσουμε έναν καλοσχηματισμένο στόχο μπροστά μας; Ποια τεχνική του NLP μπορεί να μας βοηθήσει να θέσουμε έναν «έξυπνο» στόχο ώστε όλες οι πράξεις μας να μας οδηγούν σε αυτόν;
Με τον όρο «έξυπνο» στόχο, εννοούμε τις πέντε ιδιότητες που πρέπει να καλύπτει ο στόχος μας. Η λέξη «έξυπνος» είναι η μετάφραση της λέξης S.M.A.R.T. η οποία σχηματίζεται από τα ακρώνυμα των λέξεων: Specific, Measurable, Action/Achievable, Realistic/Relevant, Time based. Με λίγα λόγια αυτές οι πέντε ιδιότητες, θέτουν έναν στόχο ο οποίος είναι Συγκεκριμένος, Μετρήσιμος, Εφικτός, Σχετικός με εμάς και Χρονικά οριοθετημένος.
Ας πάρουμε μία-μία αυτές τις ιδιότητες. Ξεκινώντας, θα πρέπει ο στόχος μας να είναι συγκεκριμένος (Specific), δηλαδή να γνωρίσουμε ακριβώς τι θέλουμε. Για παράδειγμα, ο στόχος: «Να έχω περισσότερα χρήματα» δεν είναι συγκεκριμένος αφού το «περισσότερα χρήματα» μπορεί να σημαίνει απλά περισσότερα απ’ ότι τώρα, περισσότερα από τον φίλο μου, περισσότερα απ’ ότι πέρυσι κλπ. Αν σου δώσω τώρα 5 Ευρώ θα έχεις παραπάνω χρήματα, αλλά σαφέστατα ο στόχος σου δεν εκπληρώθηκε. Επίσης, ο στόχος μας πρέπει να είναι μετρήσιμος (Measurable). Αυτό σημαίνει να μπορούμε να μετρήσουμε τα αποτελέσματα των πράξεών μας ώστε να ξέρουμε αν τον πετύχαμε ή όχι. Στο προηγούμενο παράδειγμα, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε την ιδιότητα αυτή με το να επαναθέσουμε τον στόχο λέγοντας «Να έχω 1000 ευρώ στο πορτοφόλι μου».
Ο στόχος μας όμως, παραμένει ακόμα ασαφής αφού δεν έχουμε οριοθετήσει τον στόχο χρονικά. Θα πρέπει λοιπόν να ξέρουμε μέχρι πότε θέλουμε να έχουμε πετύχει το στόχο. Προσθέτοντας και την ιδιότητα του χρόνου (Time based), έχουμε τον στόχο «Να έχω 1000 ευρώ στο πορτοφόλι μου μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2012». Τι γίνεται όμως αν τα έξοδα του Ιανουαρίου είναι 1500 ευρώ; Πρέπει λοιπόν να γίνουμε ακόμα πιο σαφείς και να θέσουμε τον όρο «καθαρά» αφού τότε μόνο θα έχουμε περισσότερα χρήματα. Άρα λοιπόν, επαναθέτουμε τον στόχο λέγοντας: «Να έχω 1000 ευρώ καθαρά στο πορτοφόλι μου μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2012»
Αυτό όμως, γεννά ένα ερώτημα το οποίο απαντιέται από την επόμενη ιδιότητα των «έξυπνων στόχων». Θα πρέπει να θέτουμε στόχους οι οποίοι να είναι εφικτοί (Realistic) και να μπορούμε να τους πετύχουμε (Achievable). Σαφέστατα, γνωρίζουμε τι μπορούμε να πετύχουμε αν έχουμε θέληση αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να βάζουμε μη ρεαλιστικούς στόχους σε σχέση με το χρονικό διάστημα και σε σχέση με το που βρισκόμαστε τώρα. Από την άλλη πλευρά όμως, δεν θα πρέπει να είμαστε αρκετά ελαστικοί διότι έτσι δεν δίνουμε κίνητρο στον εαυτό μας. Το να αποκτήσουμε 1000 ευρώ μέσα σε 5 μήνες δεν είναι «έξυπνος» στόχος για κάποιον που γνωρίζει ότι μπορεί να βγάλει 1000 ευρώ μέσα σε 1 μήνα. Για τον λόγο αυτό, ο στόχος μας θα πρέπει να μας κινητοποιεί και να μας δημιουργεί την ανάγκη για να πάρουμε δράση.
Στο σημείο αυτό, μπορούμε να αναφερθούμε στην ιδιότητα Action oriented, η οποία μας υποδηλώνει ποιες κινήσεις χρειάζεται να κάνουμε για να πετύχουμε τον στόχο και ειδικά για το πρώτο βήμα της υλοποίησής του. Θα πρέπει ο στόχος μας να είναι έτσι οριοθετημένος ώστε να μας δίνει περισσότερες επιλογές και να μας κινητοποιεί. Για παράδειγμα, ο στόχος μας μπορεί να τεθεί σαν «Να δουλέψω 15 ώρες υπερωρίες ώστε στις 31 Ιανουαρίου να έχω 1000 ευρώ καθαρά στο πορτοφόλι μου», δηλαδή έχοντας πληρώσει τις υποχρεώσεις μου για τον μήνα Ιανουάριο.
Ολοκληρώνοντας, η τελευταία ιδιότητα των «έξυπνων» στόχων είναι η σχέση μας με τον στόχο (Relevant). Ο στόχος μας πρέπει να ξεκινάει από εμάς και να αφορά εμάς. Δεν θα ήταν λογικό να θέσουμε μια προϋπόθεση του τύπου «Να κερδίσω το Τζόκερ για να πετύχω το στόχο μου» γιατί τότε όλος ο στόχος βασίζεται σε εξωγενείς παράγοντες και όχι από την δική μας δράση. Επίσης, επειδή στον Νεύρο-Γλωσσικό Προγραμματισμό ισχύει η ρήση «Η Αντίληψη είναι και Προβολή» (Perception is Projection), μπορούμε να θέσουμε το στόχο σαν να έχει ήδη υλοποιηθεί, δηλαδή «Είναι σήμερα 31 Ιανουαρίου 2012 και μέτρησα 1000 ευρώ καθαρά στο πορτοφόλι μου αφού έχω πληρώσει όλες μου τις υποχρεώσεις για τον μήνα αυτό».
Το ισχυρότερο εργαλείο για την επίτευξη του στόχου είναι η δέσμευση, οπότε για να δεσμευτούμε λίγο παραπάνω απέναντι στο στόχο μας, θα πρέπει να τον γράψουμε και όχι απλά να τον θέσουμε νοητά στο μυαλό μας. Σας προκαλώ λοιπόν να κολλήσετε ένα χαρτάκι post-it στο καθρέπτη του μπάνιου σας με τον στόχο σας «έξυπνα» οριοθετημένο και σας εύχομαι να έχετε την δύναμη να υλοποιήσετε όλους τους στόχους σας για το 2012. Καλή χρονιά σε όλους μας.
Περιοδικό "Ασφαλιστική Αγορά", Ιανουάριος 2012
Του Νίκου Πολίδη
Certified NLP Practitioner
Επιμέλεια κειμένου: Μυρσίνη Κάνκελ
Master NLP Trainer, ABNLP
